Ετικέτα: ΒΕΛΙΚΗΣ

Οι 4 ψυχικές καταστάσεις που εμποδίζουν το ΝΟΜΟ της ΕΛΞΗΣ για ότι θέλουμε.

του Dr. Βελίκη Γιάννη

Ο Νόμος της Έλξης λειτουργεί ΠΑΝΤΑ. Κάθε στιγμή ΕΛΚΟΥΜΕ αυτό το οποίο ΕΙΜΑΣΤΕ. Έλκουμε αυτό που μας μοιάζει, και όχι αυτό που επιθυμούμε.

Ποιες είναι οι 4 ψυχικές καταστάσεις, που μας εμποδίζουν να ΕΛΞΟΥΜΕ αυτά τα οποία επιθυμούμε;

1.      ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ: Η αδυναμία μας να βγούμε από τη ΖΩΝΗ ΑΝΕΣΗΣ και να εκτεθούμε σε ένα άγνωστο περιβάλλον με κανόνες που δεν γνωρίζουμε, μας αναγκάζει να παραιτούμαστε από ότι επιθυμούμε.

2.      ΦΟΒΟΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ: Πολλές φορές δεν τολμάμε να επιδιώξουμε τα όνειρα μας, λόγω του φόβου ότι θα μας κριτικάρουν ή θα μας κουτσομπολέψουν.

3.      ΕΝΟΧΗ: Ίσως ο φόβος της επιτυχίας, να είναι πιο μεγάλος από το φόβο της αποτυχίας. Διότι προκαλεί ΕΝΟΧΗ αν καταφέρουμε και γίνουμε κάτι σπουδαιότερο από τους ανθρώπους του περιβάλλοντος μας.

4.      ΑΠΛΗΣΤΙΑ: Πολλοί άνθρωποι πετύχανε να ζήσουν τα όνειρα τους, αλλά σύντομα ξαναγυρίσανε στην αρχική τους κατάσταση. Ο λόγος; Η ΑΠΛΗΣΤΙΑ. Η μεγαλύτερη «αμαρτία» που κάνει τους ανθρώπους να χάνουν, ότι απέκτησαν με πολύ κόπο.

Με ορθή επεξεργασία των συγκεκριμένων ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ και των ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ που τα προκαλούν, μπορεί η καθεμιά και ο καθένας, να ΕΛΞΕΙ ότι επιθυμεί!

Για περισσότερα δείτε το βίντεο.

Οι Αιτίες και η Ψυχοθεραπεία στην Κατάθλιψη.

του Dr. Βελίκης Γιάννης

  • Η Κατάθλιψη έχει χαρακτηριστεί ως η μάστιγα του αιώνα, μιας και τα ποσοστά των ανθρώπων με καταθλιπτικά συμπτώματα αυξάνουν με ραγδαίο ρυθμό. Η κατάθλιψη υποβαθμίζει τραγικά τη σωματική υγεία και την ποιότητα ζωής των νοσούντων.
  • Συνήθως αντιμετωπίζεται με αντικαταθλιπτικά  φάρμακα.
  • Ωστόσο η κατάθλιψη δεν θεραπεύεται αποτελεσματικά μόνο με τη φαρμακευτική αγωγή, μιας και πάντα προκαλείται από τρία βασικά συναισθήματα.
  • Τα συναισθήματα και οι συνακόλουθες πεποιθήσεις, που προκαλούν την κατάθλιψη είναι α) αβοηθησία/ είμαι αβοήθητος β) η χαμηλή αυτοεκτίμηση/ είμαι λίγος ή γ) η ενοχή/ είμαι κακός.
  • Η ψυχοθεραπεία που θα μπορέσει να εξομαλύνει αυτά τα συναισθήματα και τις συνακόλουθες πεποιθήσεις, θα θεραπεύσει αυτόματα και την Καταθλιπτική Συμπτωματολογία του ανθρώπου που τη βιώνει.
  • Για να γίνει αυτό θα πρέπει, ο άνθρωπος που το βιώνει, σε πρώτη φάση να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία, με έναν έμπειρο και ικανό ψυχοθεραπευτή που εμπιστεύεται.
  • Σε δεύτερη φάση, θα χρειαστεί να μάθει να χαλαρώνει τα εγκεφαλικά του κύματα, από τα κύματα Β στα κύματα Α, από τα κύματα δηλαδή της επιβίωσης στα κύματα που χουζουρεύουμε, και να είναι συνειδητός.
  • Σε αυτήν τη χαλαρή κατάσταση, με τη βοήθεια του ψυχοθεραπευτή του, θα επεξεργαστεί και θα καταφέρει να μειώσει συναισθήματα και τις  συνακόλουθες πεποιθήσεις, που προκαλούν την κατάθλιψη.

Για περισσότερα δείτε το βίντεο.

Πότε δουλεύει και πότε όχι ο ΝΟΜΟΣ της ΕΛΞΗΣ

του Dr. Βελίκη Γιάννη

Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι σε όλον τον κόσμο, παρακολουθούν Σεμινάρια Αυτοβελτίωσης ή Life Coaching. Ωστόσο, κατά παραδοχή των ίδιων των εισηγητών, μόνο ένα μικρό ποσοστό της τάξης του 5% βελτιώνεται.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Μήπως δεν λειτουργεί ο Νόμος της Έλξης;

Η αλήθεια είναι ότι ο Νόμος της Έλξης λειτουργεί ΠΑΝΤΑ.

Ωστόσο, έλκουμε, αυτό το οποίο ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΕΣΑ ΜΑΣ, και όχι αυτό που επιθυμούμε. Έλκουμε αυτό που μας μοιάζει, ή αυτό που χρειαζόμαστε.

Δεν γίνεται να πιστέψουμε ότι θα πετύχουμε και να αποκτήσουμε, κάτι το οποίο ΔΕΝ ΜΑΣ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ.

Η καλύτερη μέθοδος, είναι πρώτα να μάθουμε το ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ, τί κατά βάθος θέλει η ψυχή μας. Εδώ ακριβώς χρειαζόμαστε έναν έμπειρο και ικανό ψυχοθεραπευτή, που θα μας οδηγήσει στο ταξίδι της ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ.

Να αγαπήσουμε τις κακές, τις σκοτεινές, τις απωθημένες πλευρές του ΕΑΥΤΟΥ μας.

Και έπειτα, μπορούμε να οργανώσουμε μια στρατηγική για ν’ αποκτήσουμε αυτό, που ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ θέλουμε.

Μόνο σε αυτήν την περίπτωση, θα δούμε το ΝΟΜΟ ΤΗΣ ΕΛΞΗΣ να δουλεύει!

Για περισσότερα δείτε το βίντεο.

 

 

Οι Αιτίες και η Ψυχοθεραπεία στο ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΑΓΧΟΣ

του Dr. Βελίκη Γιάννη

  • Το Παθολογικό Άγχος αντίθετα από το Παραγωγικό Άγχος, δεν ωφελεί σε τίποτα. Αναγκάζει τους ανθρώπους που το βιώνουν, να περιορίζουν τις ζωές τους σε μια ζώνη άνεσης.
  • Συνήθως αντιμετωπίζεται με αγχολυτικά φάρμακα.
  • Ωστόσο το άγχος δεν θεραπεύεται αποτελεσματικά με τη φαρμακευτική αγωγή, μιας και πάντα υποκρύπτει έναν ασυνείδητο φόβο.
  • Φόβος ότι κινδυνεύει α) η σωματική υγεία, β) η αυτοεκτίμηση, ή γ) η κοινωνική εικόνα.
  • Η ψυχοθεραπεία που θα μπορέσει να επιλύσει αυτούς τους ασυνείδητους φόβους, θα θεραπεύσει αυτόματα και το Παθολογικό Άγχος του ανθρώπου που το βιώνει.
  • Για να γίνει αυτό θα πρέπει, ο άνθρωπος που το βιώνει, σε πρώτη φάση να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία, με έναν έμπειρο και ικανό ψυχοθεραπευτή που εμπιστεύεται.
  • Σε δεύτερη φάση, θα χρειαστεί να μάθει να χαλαρώνει τα εγκεφαλικά του κύματα, από τα κύματα Β στα κύματα Α, από τα κύματα δηλαδή της επιβίωσης στα κύματα που χουζουρεύουμε, και να είναι συνειδητός.
  • Σε αυτήν τη χαλαρή κατάσταση, με τη βοήθεια του ψυχοθεραπευτή του, θα επεξεργαστεί και θα καταφέρει να μειώσει το βασικό του φόβο που εμφανίζει την αγχώδη συμπτωματολογία.

Για περισσότερα δείτε το βίντεο.

Τα ΝΑΙ και τα ΟΧΙ που οδηγούν στη ΧΑΡΑ της ΖΩΗΣ και στην ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ

του Dr. Βελίκη Γιάννη

Αυτοπραγμάτωση: το να ζεις μια ζωή με νόημα, σύμφωνα με τον αληθινό σου Εαυτό. Το ύψιστο στάδιο της εξέλιξης μιας προσωπικότητας.
Για να επιτευχθεί χρειάζονται τρεις προϋποθέσεις:

  1. Αυτογνωσία: το να γνωρίσουμε καλά τον εαυτό μας, ακόμη και τα στοιχεία που μας ενοχλούν ή μας δυσκολεύουν στο χαρακτήρα και στη ζωή μας. Πρόκειται για ένα δύσκολο κι επίπονο ταξίδι προς αυτά που πάντοτε απωθούσαμε, που μπορεί να μετατραπεί σε μια πανέμορφη περιπέτεια, όταν μας συνδράμει ένας καλός και έμπειρος ψυχοθεραπευτής που εμπιστευόμαστε.
  2. Τα Όχι: να πούμε Όχι σε ότι δεν συμβαδίζει με αυτό που είμαστε και αυτό που εμποδίζει την εξέλιξη μας, είτε αφορά σε συνήθειες του εαυτού μας είτε σε συμπεριφορές άλλων ανθρώπων. Η δυσκολία σε αυτό το στάδιο, είναι ο θυμός και η απογοήτευση των ανθρώπων του κύκλου μας, που μπορεί να καταλήξει στο να μας απορρίψουν. Στο σημείο αυτό θα χρειαστούμε τη στήριξη του ψυχοθεραπευτή, μιας και οι άνθρωποι που δεν δέχονται την αλήθεια μας, δεν αξίζει και να είναι στη ζωή μας.
  3. Τα Ναι: να πούμε Ναι σε μια ζωή με νόημα, με σεβασμό, με αγάπη, με αφθονία και αλήθεια.

Για περισσότερα δείτε το βίντεο.

Μέθοδοι επίτευξης στόχων

του Γιάννη Βελίκη

Ένα όνειρο είναι μονάχα ένα όνειρο. Ένας στόχος είναι ένα όνειρο με σχέδιο και προθεσμία (Harvey Mackay, Αμερικανός συγγραφέας)

Ο σκοπός της ζωής είναι μια ζωή με σκοπό (Robert Byrne, Αμερικανός σκακιστής)

Να είσαι προσηλωμένος στους στόχους σου. Κανένας δεν μπορεί να βρεθεί τυχαία στο Έβερεστ, περιπλανώμενος άσκοπα (Zig Ziglar, Αμερικανός συγγραφέας)

Υπάρχουν δυο επιδιώξεις στη ζωή: Πρώτον, να πάρουμε αυτά που θέλουμε και δεύτερον, να τα απολαύσουμε. Μόνο οι πιο σοφοί από το ανθρώπινο είδος κατορθώνουν το δεύτερο (Logan Pearsall Smith, Αμερικανός κριτικός & δοκιμιογράφος).

Στη ζωή μας συχνά τοποθετούμε στόχους που θέλουμε να πετύχουμε. Ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις και για πολλούς λόγους δεν καταφέρνουμε να υλοποιήσουμε τις αποφάσεις μας. Είναι λοιπόν απαραίτητο να έχουμε κάποιες βασικές αρχές, ένα τρόπο σκέψης και προσέγγισης που μπορούν να μας βοηθούν να μένουμε στο σωστό δρόμο για την επίτευξη των στόχων μας.

Στο διαδίκτυο μπορούμε να βρούμε προσχεδιασμένους τρόπους που μπορούν να μας βοηθήσουν στην επίτευξη των στόχων μας. Π.χ. βρίσκουμε το ότι η διαδικασία επιτυχίας στόχων καλό είναι να περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια:

Έντονη επιθυμία
Προσδιορισμό του στόχου
Νοητική απεικόνιση
Σχέδιο πορείας
Έλεγχο χρονοδιαγράμματος
Αξιολόγηση προόδου

Σύμφωνα με τον γνωστικό θεραπευτή Beck, ο κάθε στόχος μπορεί να επιμεριστεί σε μικρότερους, ειδικούς στόχους. Οι μικρότεροι στόχοι πραγματοποιούνται ευκολότερα και γρηγορότερα, με αποτέλεσμα το άτομο να λαμβάνει ενίσχυση για τις προσπάθειές του· με αυτόν τον τρόπο αρχίζει να ανασκευάζει την αρνητική θεώρηση του εαυτού του και αρχίζει να πιστεύει ότι μπορεί να αλλάξει.

Ποια μικρότερα βήματα μπορεί να γίνουν για να επιτευχθεί ο γενικός στόχος;

Πώς πρέπει να ξεκινήσει για την επίτευξη του στόχου – ποιο είναι το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνει;

Σε πόσο καιρό θεωρεί ότι θα μπορέσει να επιτύχει το στόχο; Τι μπορεί να κάνει ενδιάμεσα προς την

κατεύθυνσή του;

Ποια θα είναι η πρώτη ένδειξη προόδου;

Σύμφωνα με τον Craik «…αν ο οργανισμός έχει στον εγκέφαλό του ένα πρότυπο «μικρής κλίμακας» της εξωτερικής πραγματικότητας και των δικών του πιθανών πράξεων, τότε είναι ικανός να δοκιμάσει διάφορες εναλλακτικές λύσεις, να συμπεράνει ποια είναι η καλύτερη, να αντιδράσει σε μελλοντικές καταστάσεις προτού προκύψουν, να αξιοποιήσει τη γνώση γεγονότων του παρελθόντος στην αντιμετώπιση του παρόντος και του μέλλοντος και, οπωσδήποτε, να αντιδρά με πολύ πληρέστερο, ασφαλέστερο και αποτελεσματικότερο τρόπο στις καταστάσεις ανάγκης που προκύπτουν».

Ένας άλλος πρακτικό κατάλογο ελέγχου με 12 κανόνες για την επίτευξη στόχων είναι ο εξής:

1. Προσδιορίστε ποια οφέλη θα αποφέρει ο στόχος σας, και ποια θα είναι η συνεισφορά του. Σημειώστε όλα τα θετικά στοιχεία που θα προκύψουν από την επίτευξή του. Όσο πιο σημαντικός είναι ο στόχος σας, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η παρακίνησή σας να τον επιτύχετε.

2. Γράψτε το στόχο σας. Περιγράψτε τον με σαφήνεια ώστε να γνωρίζετε ακριβώς τι επιθυμείτε να επιτύχετε. Τοποθετήστε μέσα σε ένα χρονοδιάγραμμα ένα φύλλο με την περιγραφή του στόχου.

3. Χωρίστε το στόχο σας σε επιμέρους στόχους και/ή σχέδια ενεργειών. Αυτό σας παρέχει διαύγεια και σας βοηθά να επιλέξετε τον καλύτερο τρόπο για να επιτύχετε το στόχο σας.

4. Καταγράψτε τους κρίσιμους παράγοντες. Αναρωτηθείτε: Τι επηρεάζει καθοριστικά την επίτευξη του στόχου μου; Τι μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο; Καθορίστε στρατηγικές για να εξαλείψετε τα εμπόδια και για να δημιουργήσετε τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις.

5. Βεβαιωθείτε ότι ο στόχος σας είναι μετρήσιμος. Εκφράστε τον σε αριθμούς τους οποίους μπορείτε εύκολα να ελέγξετε. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να βλέπετε αν πραγματοποιείτε πρόοδο και αν όλα βαίνουν σύμφωνα με το πρόγραμμά σας.

6. Ο στόχος σας πρέπει να αποτελεί πρόκληση. Στοχεύστε όσο ψηλότερα γίνεται. Ωστόσο, πρέπει να είναι και εφικτός. Μόνον ένας ρεαλιστικός στόχος είναι πράγματι υλοποιήσιμος.

7. Προϋπολογίστε χρόνο για το στόχο σας. Αποφασίστε πόσο χρόνο θα χρειαστείτε για την υλοποίησή του. Βεβαιωθείτε ότι πράγματι διαθέτετε τον απαιτούμενο χρόνο.

8. Καθορίστε χρονοδιάγραμμα για το στόχο σας. Θέστε ημερομηνίες ανασκόπησης προόδου και κρίσιμες προθεσμίες. Πάντα έχετε κατά νου την τελική προθεσμία. Αυτή είναι η καλύτερη εγγύηση για την υλοποίηση του στόχου μέσα στον προβλεπόμενο χρόνο.

9. Ο στόχος σας πρέπει να επιδεικνύεται οπτικά με σαφή και καταφανή τρόπο ώστε να διαθέτετε διαρκώς πλήρη εικόνα του. Διαμορφώστε το χρονοδιάγραμμα σας έτσι ώστε να μπορείτε να υπενθυμίζετε διαρκώς το στόχο σας στον εαυτό σας.

10. Ιεραρχήστε το στόχο σας. Όσο πιο σημαντικός είναι, τόσο υψηλότερη θα είναι η προτεραιότητά του. Συγκρίνετέ τον με τους άλλους στόχους σας και κατατάξτε τους όλους σύμφωνα με τη σπουδαιότητά τους. Όπου δύο στόχοι συγκρούονται, ο πιο σημαντικός λαμβάνει προτεραιότητα.

11. Δημοσιοποιήστε το στόχο σας. Αν οι άλλοι γνωρίζουν το στόχο σας, μπορεί να σας βοηθήσουν να τον υλοποιήσετε. Επιπλέον, υπάρχει ένα σημαντικό ψυχολογικό όφελος: όταν οι άλλοι είναι ενήμεροι για το στόχο μας, είμαστε ακόμη πιο αποφασισμένοι να τον επιτύχουμε.

12. Για να αντλήσετε πρόσθετη εσωτερική ενέργεια για το στόχο σας, προσφέρετε στον εαυτό σας μια ανταμοιβή για την επίτευξή του. Η ανταμοιβή σας πρέπει να είναι κάτι που πραγματικά σας αρέσει. Δείξτε στον εαυτό σας γενναιοδωρία!

Τέτοιες και πολλές άλλες λίστες κανόνων και προτροπών για την επίτευξη στόχων υπάρχουν πολλές στο ελληνόφωνο διαδίκτυο και πολύ περισσότερες στο αγγλόφωνο.

Στην πράξη, ωστόσο, μία «κρυφή» τεχνική που πετυχαίνει και σπάνια εφαρμόζεται θα αναλυθεί ευθύς αμέσως. Εφαρμόζεται σπάνια διότι αντίκειται στην κοινή διαισθητική λογική λύσης προβλημάτων και επίτευξης σκοπών…

Αλλά ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: το σύνηθες, για την επίτευξη ενός στόχου, είναι να ξεκινήσει κάποιος από το πιο εύκολο βήμα. Για παράδειγμα, ας σκεφτούμε μία νοικοκυρά που θέλει να καθαρίσει το σπίτι της. Συνήθως θα ξεκινήσει από την πιο εύκολη δουλειά (ξεσκόνισμα, πλύσιμο πιάτων) και σταδιακά θα προχωρήσει σε πιο δύσκολες (π.χ. τίναγμα χαλιών, καθάρισμα αποχωρητηρίων κ.λπ.). Ή αντίστοιχα, ένας μαθητής, προκειμένου να ετοιμαστεί για το αυριανό μάθημα, θα αρχίσει από το πιο εύκολο μάθημα και θα συνεχίσει με τα δύσκολα. Οι περισσότεροι άνθρωποι λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο, διότι ώσπου να κινητοποιηθεί ο ψυχισμός προς το στόχο του, επιλέγει σχεδόν πάντα τον πιο εύκολο δρόμο και αφήνει τα δύσκολα για μετά.

Το πλεονέκτημα, ωστόσο, της «ήπιας προσαρμογής» με το ξεκίνημα από το πιο εύκολο βήμα, γίνεται μειονέκτημα λίγο αργότερα, όταν σώμα και ψυχή αρχίζουν να κουράζονται, και ακόμη έπονται να γίνουν οι πιο βαριές δουλειές. Στο σημείο αυτό, η επίτευξη του στόχου γίνεται πολύ δύσκολη και η πιο συχνή συμπεριφορά είναι αυτή της αναβολής της επίτευξης του για το μέλλον.

Η ακριβώς αντίθετη μέθοδος, αν και πιο «βάρβαρη», αποδεικνύεται πολύ πιο αποτελεσματική στην πράξη: ξεκινάμε από τις πιο δύσκολες ενέργειες που πρέπει να γίνουν και σταδιακά πηγαίνουμε στις ευκολότερες. Αν δεν μπορούμε να πραγματοποιήσουμε την πιο δύσκολη ενέργεια, παρατάμε προσωρινά το στόχο μας, και τον αφήνουμε για κάποια μελλοντική στιγμή που θα έχουμε καλύτερη διάθεση και περισσότερη ενέργεια. Αν πιστεύουμε ότι είμαστε έτοιμοι, ξεκινάμε από την πιο δύσκολη ενέργεια και προσπαθούμε να την ολοκληρώσουμε. Αν το καταφέρουμε, θα έχουμε την ικανοποίηση ότι επιτύχαμε το πιο δύσκολο στάδιο. Συνήθως αυτή ακριβώς η ικανοποίηση θα γίνει το «καύσιμο» μας για να πάμε στο επόμενο ευκολότερο στάδιο. Με τον ίδιο τρόπο θα συνεχίσουμε σε ακόμη πιο εύκολα στάδια, και τη στιγμή ακριβώς που θα είμαστε σωματικά και ψυχικά κουρασμένοι, θα έχουν μείνει τα πιο εύκολα να γίνουν. Αυτά τα εύκολα στάδια, και αν ακόμη τα αφήσουμε για μια μελλοντική στιγμή λόγω κούρασης, θα τα αποτελειώσουμε γρήγορα και εύκολα όποτε το θελήσουμε… Και έτσι θα έχουμε πετύχει το στόχο μας!

Η μέθοδος αυτή μπορεί να εφαρμοστεί από τον πιο απλό στόχο (π.χ. να φτιάξω μία ομελέτα) ως τον πιο σύνθετο (να τελειώσω την Ιατρική ή να διεκδικήσω ολυμπιακό μετάλλιο).

Καλή επιτυχία!

Ψυχανάλυση ή Ψυχανάπτυξη;

του Γιάννη Βελίκη

Η Ψυχανάλυση, αποτελεί μια από τις συνταρακτικότερες νοητικές συλλήψεις του ανθρώπινου είδους. Ο πατέρας της ψυχανάλυσης, Σίγμουντ Φρόιντ, μπόρεσε και ένωσε πολλές παλαιότερες φιλοσοφικές ιδέες, όπως τις ιδέες ασυνείδητο, εαυτός, λίμπιντο κ.λπ., τις συνδύασε, τις οργάνωσε σε ενιαία θεωρία και παρουσίασε στις αρχές του 20ου αιώνα μία συγκλονιστική και πρωτότυπη σύλληψη για το πώς λειτουργεί ο εσωτερικός κόσμος του Ανθρώπου. Ο ψυχισμός περιγράφηκε, για πρώτη φορά, ως ένα δυναμικό σύστημα που αμύνεται στα γεγονότα της πραγματικότητας, χτίζει δικές του πραγματικότητες, δημιουργεί, ερωτεύεται ή καταστρέφει. Η συνεισφορά της ψυχανάλυσης ήταν τόσο μεγάλη, που έκτοτε όλες οι επιστήμες του ανθρώπου (ψυχολογία, παιδαγωγική, ψυχιατρική, ιατρική, ανθρωπολογία, κοινωνιολογία, πολιτικές επιστήμες, ποινική δικαιοσύνη) αναγκάστηκαν να αναδομηθούν συμπεριλαμβάνοντας τα νέα ψυχαναλυτικά δεδομένα στις προσεγγίσεις τους. Η πιο «τρομερή» ιδέα του Φρόιντ, ότι και τα παιδιά έχουν σεξουαλικότητα, έκανε πάνω από 30 χρόνια να γίνει αποδεκτή, ενώ σήμερα θεωρείται πια δεδομένη κοινή γνώση.

Η νέα επιστήμη διαδόθηκε ταχύτατα, και νέοι επιστήμονες πήραν τη σκυτάλη της ανάπτυξης της. Ο Γιουγκ, ο Ρανκ, ο Ραιχ, ο Φρομ και ο Έρικσον πλούτισαν τη θεωρία, ο Χάρτμαν έδωσε βαρύτητα στο Εγώ, ο Λακάν στη γλώσσα και στο ρόλο του Πατέρα, o Κέλλερ και ο Κέρνμπερκ στις ναρκισσιστικές διαταραχές και η Κλάιν, η Μάλερ, ο Βίννικοτ και ο Μπιόν ολοκλήρωσαν την ψυχαναλυτική θεωρία με τη σύλληψη των αντικειμενοτρόπων σχέσεων.

Οι ψυχαναλυτές, σε όλη τη διάρκεια του 20ου αιώνα, παρατηρούσαν τους ψυχαναλυόμενους τους και πλουτίσανε εκπληκτικά τη γνώση μας για το πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος ψυχικός κόσμος. Μέσω του ελεύθερου συνειρμού, της ανάλυσης ονείρων και κυρίως της μεταβίβασης και της αντιμεταβίβασης, μας εκπαιδεύσανε μέσω των αναφορών τους για το τι μπορεί να περιέχει και πώς λειτουργεί το ανθρώπινο ασυνείδητο.

Ωστόσο, παρά τις επιτυχίες της, η ψυχανάλυση δεν μπόρεσε να πετύχει δύο πολύ σημαντικούς στόχους: δεν έχει μεγάλη επιτυχία στη θεραπεία της ψυχοπαθολογίας και δεν μπορεί να προβλέψει το ποιος θα εμφανίσει στο μέλλον ψυχοπαθολογία και ποιος όχι.

Σχετικά με την πρώτη αδυναμία της, είναι γνωστό σε όλους ότι η ψυχανάλυση αποτελεί μια μακροχρόνια διαδικασία ανακάλυψης του εαυτού του ψυχαναλυόμενου, με αβέβαιο ωστόσο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Στο πολύ εμπεριστατωμένο έργο «Η Μαύρη Βίβλος της Ψυχανάλυσης», τεκμηριώνεται ότι τα περιστατικά του Φρόιντ ουδέποτε θεραπεύτηκαν, παρά τους ισχυρισμούς του θεραπευτή τους, και πολλά περιστατικά στη Γαλλία βοηθήθηκαν μόνο με άλλες μεθόδους, όπως η γνωστική συμπεριφοριστική θεραπεία, και καθόλου με την ψυχαναλυτική. Επίσης, σε επίσημες αναφορές μετα – ανάλυσης, σχετικά με την ψυχανάλυση, της παγκόσμιας επιστημονικής βιβλιογραφίας, φαίνεται ότι μόνο στη θεραπεία της ναρκισσιστικής διαταραχής το ποσοστό επιτυχίας φτάνει το 16%, ενώ είναι πολύ χαμηλότερο σε άλλες διαταραχές.

Η δεύτερη μεγάλη αδυναμία της ψυχανάλυσης έγκειται στο ότι δεν μπορεί να κάνει προβλέψεις: ενώ πολύ σωστά βρίσκει ότι όλοι οι άνθρωποι που εμφανίζουν ψυχοπαθολογία είχαν όντως βεβαρυμμένο ψυχολογικό ιστορικό, δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί και άλλοι που είχαν παρόμοιο ιστορικό παραμένουν υγιέστατοι. Με άλλα λόγια, αν 10 παιδιά κακοποιούνται από τους γονείς τους σήμερα, η ψυχανάλυση αδυνατεί να προβλέψει ποια παιδιά από αυτά θα εμφανίσουν ψυχοπαθολογία και ποια όχι. Το ίδιο και σε άλλα 10 παιδιά που μεγαλώνουν φυσιολογικά: και εδώ η ψυχανάλυση αποτυγχάνει να προβλέψει ποια παιδιά στο μέλλον θα έχουν φυσιολογική ψυχική ζωή και ποια όχι.

Οι δύο αυτές «αδυναμίες», καθιστούν την ψυχανάλυση ως μια μέθοδο θεραπείας για περιορισμένες διαταραχές και περιστατικά, παρά την αδιαμφισβήτητη υπεροχή της στην ανάλυση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Έτσι, αν και είναι καλό όλοι οι ψυχοθεραπευτές να έχουν γνώση αυτής της επιστήμης, αυτό δεν θα τους εξοπλίσει στον αγώνα τους ενάντια στη θεραπεία της ψυχοπαθολογίας.

Ο λόγος είναι ότι η γνώση του πώς ένας άνθρωπος σκέφτεται, που καταφέρνει και ανακαλύπτει η ψυχανάλυση, δεν τον βοηθά πάντα και στο να σταματήσει να σκέφτεται έτσι. Για παράδειγμα στους νευρωσικούς που φοβούνται τις αράχνες: γνωρίζουν ότι είναι «χαζό» αυτό που τους συμβαίνει αλλά αυτό δεν αλλάζει το φόβο τους. Ή οι ναρκομανείς και οι καπνιστές: γνωρίζουν ότι τα ναρκωτικά και ο καπνός τους κάνουν κακό αλλά δεν μπορούν να το σταματήσουν. Ή τέλος οι ορισμένοι ερωτευμένοι: γνωρίζουν ότι ένας έρωτας μπορεί να τους κάνει κακό, να τους ταπεινώνει, να τους εξευτελίζει, αλλά συνεχίζουν να αγαπούν με πάθος το αντικείμενο του πόθου τους.

Συνεπώς, η εικόνα του ψυχικού κόσμου δεν φαίνεται να είναι ακίνητη, ένα εξωτικό νησί που κάποιος δύναται να ανακαλύψει… Το αντίθετο: είναι μία δυναμική ζούγκλα από αντίθετες δυνάμεις και επιθυμίες, που κάποιος χρειάζεται να οργανώσει και να αναπτύξει, αν δεν θέλει να είναι απλώς έρμαιο αυτών! Φυσικά και πολλές επιθυμίες ή ανάγκες πρέπει πρώτα να ανακαλυφθούν ή να συνειδητοποιηθούν για να είναι αξιοποιήσιμες, και ως εδώ μπορεί η ψυχανάλυση να είναι χρήσιμη. Από το σημείο αυτό, ωστόσο, και μετά, ο τρόπος οργάνωσης του ψυχισμού, οι στόχοι ζωής, το ψυχικό κόστος των αλλαγών κ.λπ. δεν είναι θέμα ανακάλυψης, αλλά δυναμικής κατεύθυνσης της ψυχικής ζωής προς τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την ανάπτυξη του χαρακτήρα!

Για το λόγο αυτό, η επιστήμη του 21ου αιώνα θα πρέπει να είναι η ψυχανάπτυξη (ψυχική ανάπτυξη) αντί της ψυχανάλυσης. Μια επιστήμη που θα δίνει τις βασικές γραμμές για το ποιες συνθήκες ζωής ευνοούν την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής γενικά για όλους τους ανθρώπους (π.χ. ασφαλές περιβάλλον, σχέσεις φροντίδας και αγάπης με τους γονείς, σταδιακή απεξάρτηση από το οικογενειακό περιβάλλον και ένταξη στο ευρύτερο κοινωνικό κ.α.). Επίσης, η επιστήμη της ψυχανάπτυξης θα χρειαστεί να εξειδικευτεί και στις ατομικές περιπτώσεις ψυχοπαθολογίας, για όλους εκείνους που περνούν το στάδιο της ψυχανάλυσης και, όντας συνειδητοποιημένοι του ποιοι είναι, επιθυμούν να αλλάξουν τη ζωή τους και να την κάνουν πλουσιότερη, ποιοτικότερη και πιο ενδιαφέρουσα.

Η ψυχανάπτυξη δεν ήρθε για να ακυρώσει την ψυχανάλυση: ήρθε για να την συμπληρώσει. Στο άτομο που γνωρίζει τον εαυτό του, επιδιώκει να οργανώσει τα στοιχεία του ψυχικού του κόσμου του και να τα αναπτύξει. Το πιο ενδιαφέρον ίσως της εξέλιξης της επιστήμης της ψυχανάπτυξης, θα είναι ότι θα μπορούν τα πορίσματα της να εφαρμοστούν σε όλους τους ανθρώπους πάντοτε. Κι όλα αυτά επειδή η ψυχανάπτυξη (ψυχική ανάπτυξη) είναι κάτι που ξεκινά από την κοιλιά της μάνας στο έμβρυο, μέχρι και τα βαθειά γεράματα του ηλικιωμένου!

Σύγχρονη Ψυχολογία

του Βελίκη Γιάννη

Τις τελευταίες δεκαετίες, η ανάπτυξη των νευροεπιστημών είναι τόσο εντυπωσιακή, που ανατρέπει μοιραία χρόνιες ιδέες περί της λειτουργίας του νου και της ψυχής. Παλαιότερες θεωρίες που θέλανε την ψυχική λειτουργία να είναι διαφορετική από αυτή του νευρικού συστήματος, καταρρίφθηκαν από ανακαλύψεις όπως οι δράσεις των ψυχοτρόπων φαρμάκων, η ανακάλυψη της βιολογίας πλείστων ψυχοπαθολογικών διαταραχών (άγχος, πανικός, κατάθλιψη, σχιζοφρένεια, παραβατική συμπεριφορά), ο ρόλος του νευρικού, ενδοκρινικού και ανοσοποιητικού συστήματος στις σωματικές διαταραχές (έλκος, άσθμα, ευερέθιστο έντερο), η νευροφυσιολογική μελέτη της χαλάρωσης, του διαλογισμού και της προσευχής, οι σύγχρονες αποτελεσματικές μαγνητικές θεραπείες της κατάθλιψης (διακρανιακός μαγνητικός ερεθισμός) κ.α.

Έτσι, στο μέλλον είμαστε υποχρεωμένοι ως ψυχολόγοι να συμπεριλαμβάνουμε στην ανάπτυξη ψυχολογικών θεωριών και τις γνώσεις που προέρχονται από τις νευροεπιστήμες, ώστε να μην χαθούμε σε ανούσιες συζητήσεις και άχρηστες φιλοσοφίες.

Έχοντας βασιστεί στο «κατώτερο» σωματικό επίπεδο της ψυχικής λειτουργίας και αποκομίζοντας τα πολύ χρήσιμα συμπεράσματα που απορρέουν από τη μελέτη του, μοιραία θα κατευθυνθούμε προς τα «ανώτερα» υπερπροσωπικά επίπεδα που επηρεάζουν το άτομο: το κοινωνικό, το πολιτισμικό, το οικονομικό και το πολιτικό. Εδώ συνήθως ως ψυχολόγοι δυσκολευόμαστε, μιας και η μελέτη αυτών των επιπέδων σπάνια μας απασχόλησε κατά τη διάρκεια των σπουδών μας. Συνήθως οι ψυχοθεραπευτικές μας προσεγγίσεις επικεντρώνονται στο άτομο και την οικογένεια του, χωρίς ωστόσο να λαμβάνεται υπόψη η θρησκεία που ασπάζεται το άτομο, το κοινωνικοοικονομικό του περιβάλλον, οι πολιτικές του πεποιθήσεις, ο ρόλος που το ίδιο στοχεύει να παίξει στην κοινωνία του, η επίδραση της παγκοσμιοποίησης και των αλλαγών στο περιβάλλον, η εύθραυστη ισορροπία της ειρήνης στον πλανήτη, τα πολιτικά, δημοσιογραφικά και διαφημιστικά μηνύματα που δέχεται καθημερινά, το εργασιακό του περιβάλλον και τόσα άλλα ανάλογα δεδομένα.

Η διαπλοκή όλων αυτών των παραγόντων στη σκέψη, το συναίσθημα και τη συμπεριφορά ενός ατόμου φαίνεται δαιδαλώδης έως χαοτική, και πράγματι εν μέρει είναι. Ορισμένοι συγγραφείς προτείνουν την εφαρμογή των θεωριών λειτουργίας των μη γραμμικών συστημάτων και της θεωρίας του χάους στην ψυχολογία. To σίγουρο είναι όμως, σε κάθε περίπτωση, ότι η ανάλυση της “ψυχής του Ανθρώπου” θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει επιστημονικές αναλύσεις από τη Φυσική, τη Χημεία, τη Νευρολογία, την Κοινωνική Ανθρωπολογία, την Πολιτική, την Οικονομία και την Επικοινωνιολογία. Και, ευτυχώς ή δυστυχώς, ένας /μία ψυχολόγος χρειάζεται να μελετήσει, τουλάχιστον με δημοσιογραφική ματιά, όλες αυτές τις επιστήμες…

Μεγαλώνοντας συναισθηματικά υγιείς ενήλικες

του Γιάννη Βελίκη

Η ψυχολογική – ανθρωπολογική έρευνα μας επισημαίνει κάποια στοιχεία που είναι απαραίτητα στο μεγάλωμα των παιδιών, προκειμένου να αναπτυχθούν ως ενήλικες με υγιή ψυχισμό και κατάλληλες συναισθηματικές αντιδράσεις.

1. Εξ αρχάς είναι σημαντικό να γίνονται σωστά το κράτημα και η φυσική επαφή (άγγιγμα) με το βρέφος /παιδί, καθώς και οι ρουτίνες και τελετουργίες (μπάνιο, τάισμα, καθάρισμα), ώστε να εμπεδωθεί η σταθερότητα που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη αίσθησης ασφάλειας. Αν όλα πηγαίνουν επαρκώς καλά, το παιδί νιώθει ότι το νοιάζονται και το αγαπούν. Επίσης, αρχίζει να κατανοεί το σώμα του και να μαθαίνει τους βασικούς κανόνες της κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Το άγγιγμα βοηθά την κοινωνική, συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη του παιδιού.

2. Η ύπαρξη ρουτινών (στο μπάνιο, στον ύπνο) βοηθούν το παιδί να κατανοεί τι του συμβαίνει και να προβλέπει τι θα του συμβεί. Έτσι, εάν μάθει ότι η μαμά το φιλάει στο μέτωπο όταν θα λείψει για λίγες ώρες, όταν του δοθεί το συγκεκριμένο φιλί μειώνεται το άγχος αποχωρισμού ώσπου η μαμά να γυρίσει.

3. Το δεύτερο σημαντικό είναι να δομηθεί μία σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ παιδιού και ενηλίκων κατά την οποία αναπτύσσονται διαδικασίες ασφαλούς προσκόλλησης. Γι αυτό το σκοπό μπορούν να χρησιμοποιηθούν παιχνίδια – αντικείμενα (αγαπημένο αρκουδάκι), παιχνίδια – δράσεις (κρυφτό), ιστορίες κ.α. όπου προκαλείται εμπιστοσύνη, χαλάρωση και χαρά.

4. Ρόλο μεγάλης σπουδαιότητας στο υγιές μεγάλωμα των παιδιών παίζει η αμοιβαιότητα. Η αμοιβαιότητα επιτυγχάνεται όταν ο ενήλικας σέβεται, προκαλεί, υποκινεί και ανταποκρίνεται κατάλληλα στο παιδί.

5. Όταν ο ενήλικας και το παιδί εργάζονται μαζί προκειμένου να ολοκληρώσουν μία εργασία που έχει κοινωνικό σκοπό και είναι πολιτισμικά αποδεκτή, τότε και οι δύο δομούν τη γνώση για το γεγονός μαζί, και κατανοούν ένα κοινό νόημα. Τα πολύ μικρά παιδιά έχουν ανάγκη να νιώθουν ότι υπάρχει μία συνέχεια και μία κοινή κατανόηση μεταξύ αυτών και των γονιών ή φροντιστών. Η κατανόηση αυτή συμπεριλαμβάνει κοινές ερμηνείες και συμβολικές αναπαραστάσεις για γεγονότα, σχέσεις και στόχους. Έλλειψη μιας κοινής κατανόησης, μπορεί να έχει καταστρεπτικά αποτελέσματα στον τρόπο που τα βρέφη αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και τον τοποθετούν στον κόσμο.

6. Η συνεργασία ενηλίκων και παιδιών είναι βέλτιστη όταν πραγματοποιείται με καθοδηγούμενη συμμετοχή, όπου ο ενήλικας καθοδηγεί τη συμμετοχή του παιδιού και δημιουργεί γέφυρες κατανόησης μεταξύ αυτών που καταλαβαίνει το παιδί και αυτών που καταλαβαίνει ο ίδιος. Η διαδικασία αυτή βοηθά την κατάκτηση από το παιδί των απαραίτητων γνώσεων του πολιτισμικού περιβάλλοντος στο οποίο ζει.

7. Βασικά στοιχεία για την ανάπτυξη του παιδιού είναι η αγάπη γι’ αυτό και το σώμα του από ενήλικες που ανταποκρίνονται και μάλιστα γενναιόδωρα, και συνεχώς στοχεύουν στην ανάπτυξη της ευεξία τους.

Ο τοξικός μας εαυτός μας και τα συναισθήματα που μας δημιουργεί, της Ελένης Δινάκη

Τοξικότητα, αδικία, ζήλεια: λέξεις που έχουμε ακούσει όλοι μας στην …

Ψυχοθεραπεία: το ταξίδι στον εσωτερικό μας κόσμο, της Ελένης Δινάκη

Ψυχοθεραπεία. Μια σύνθετη λέξη η οποία κρύβει ένα μεγάλο νόημα…Ψυχή+ …

Ο ρόλος μου και ο αληθινός μου εαυτός.

Μετά από πολύ καιρό ξαναπιάνω στα χέρια μου στυλό και χαρτί ώστε να …