Κατηγορία: ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Οι 4 ψυχικές καταστάσεις που εμποδίζουν το ΝΟΜΟ της ΕΛΞΗΣ για ότι θέλουμε.

του Dr. Βελίκη Γιάννη

Ο Νόμος της Έλξης λειτουργεί ΠΑΝΤΑ. Κάθε στιγμή ΕΛΚΟΥΜΕ αυτό το οποίο ΕΙΜΑΣΤΕ. Έλκουμε αυτό που μας μοιάζει, και όχι αυτό που επιθυμούμε.

Ποιες είναι οι 4 ψυχικές καταστάσεις, που μας εμποδίζουν να ΕΛΞΟΥΜΕ αυτά τα οποία επιθυμούμε;

1.      ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ: Η αδυναμία μας να βγούμε από τη ΖΩΝΗ ΑΝΕΣΗΣ και να εκτεθούμε σε ένα άγνωστο περιβάλλον με κανόνες που δεν γνωρίζουμε, μας αναγκάζει να παραιτούμαστε από ότι επιθυμούμε.

2.      ΦΟΒΟΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ: Πολλές φορές δεν τολμάμε να επιδιώξουμε τα όνειρα μας, λόγω του φόβου ότι θα μας κριτικάρουν ή θα μας κουτσομπολέψουν.

3.      ΕΝΟΧΗ: Ίσως ο φόβος της επιτυχίας, να είναι πιο μεγάλος από το φόβο της αποτυχίας. Διότι προκαλεί ΕΝΟΧΗ αν καταφέρουμε και γίνουμε κάτι σπουδαιότερο από τους ανθρώπους του περιβάλλοντος μας.

4.      ΑΠΛΗΣΤΙΑ: Πολλοί άνθρωποι πετύχανε να ζήσουν τα όνειρα τους, αλλά σύντομα ξαναγυρίσανε στην αρχική τους κατάσταση. Ο λόγος; Η ΑΠΛΗΣΤΙΑ. Η μεγαλύτερη «αμαρτία» που κάνει τους ανθρώπους να χάνουν, ότι απέκτησαν με πολύ κόπο.

Με ορθή επεξεργασία των συγκεκριμένων ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ και των ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΝ που τα προκαλούν, μπορεί η καθεμιά και ο καθένας, να ΕΛΞΕΙ ότι επιθυμεί!

Για περισσότερα δείτε το βίντεο.

Οι Αιτίες και η Ψυχοθεραπεία στην Κατάθλιψη.

του Dr. Βελίκης Γιάννης

  • Η Κατάθλιψη έχει χαρακτηριστεί ως η μάστιγα του αιώνα, μιας και τα ποσοστά των ανθρώπων με καταθλιπτικά συμπτώματα αυξάνουν με ραγδαίο ρυθμό. Η κατάθλιψη υποβαθμίζει τραγικά τη σωματική υγεία και την ποιότητα ζωής των νοσούντων.
  • Συνήθως αντιμετωπίζεται με αντικαταθλιπτικά  φάρμακα.
  • Ωστόσο η κατάθλιψη δεν θεραπεύεται αποτελεσματικά μόνο με τη φαρμακευτική αγωγή, μιας και πάντα προκαλείται από τρία βασικά συναισθήματα.
  • Τα συναισθήματα και οι συνακόλουθες πεποιθήσεις, που προκαλούν την κατάθλιψη είναι α) αβοηθησία/ είμαι αβοήθητος β) η χαμηλή αυτοεκτίμηση/ είμαι λίγος ή γ) η ενοχή/ είμαι κακός.
  • Η ψυχοθεραπεία που θα μπορέσει να εξομαλύνει αυτά τα συναισθήματα και τις συνακόλουθες πεποιθήσεις, θα θεραπεύσει αυτόματα και την Καταθλιπτική Συμπτωματολογία του ανθρώπου που τη βιώνει.
  • Για να γίνει αυτό θα πρέπει, ο άνθρωπος που το βιώνει, σε πρώτη φάση να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία, με έναν έμπειρο και ικανό ψυχοθεραπευτή που εμπιστεύεται.
  • Σε δεύτερη φάση, θα χρειαστεί να μάθει να χαλαρώνει τα εγκεφαλικά του κύματα, από τα κύματα Β στα κύματα Α, από τα κύματα δηλαδή της επιβίωσης στα κύματα που χουζουρεύουμε, και να είναι συνειδητός.
  • Σε αυτήν τη χαλαρή κατάσταση, με τη βοήθεια του ψυχοθεραπευτή του, θα επεξεργαστεί και θα καταφέρει να μειώσει συναισθήματα και τις  συνακόλουθες πεποιθήσεις, που προκαλούν την κατάθλιψη.

Για περισσότερα δείτε το βίντεο.

Οι Αιτίες και η Ψυχοθεραπεία στο ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΑΓΧΟΣ

του Dr. Βελίκη Γιάννη

  • Το Παθολογικό Άγχος αντίθετα από το Παραγωγικό Άγχος, δεν ωφελεί σε τίποτα. Αναγκάζει τους ανθρώπους που το βιώνουν, να περιορίζουν τις ζωές τους σε μια ζώνη άνεσης.
  • Συνήθως αντιμετωπίζεται με αγχολυτικά φάρμακα.
  • Ωστόσο το άγχος δεν θεραπεύεται αποτελεσματικά με τη φαρμακευτική αγωγή, μιας και πάντα υποκρύπτει έναν ασυνείδητο φόβο.
  • Φόβος ότι κινδυνεύει α) η σωματική υγεία, β) η αυτοεκτίμηση, ή γ) η κοινωνική εικόνα.
  • Η ψυχοθεραπεία που θα μπορέσει να επιλύσει αυτούς τους ασυνείδητους φόβους, θα θεραπεύσει αυτόματα και το Παθολογικό Άγχος του ανθρώπου που το βιώνει.
  • Για να γίνει αυτό θα πρέπει, ο άνθρωπος που το βιώνει, σε πρώτη φάση να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία, με έναν έμπειρο και ικανό ψυχοθεραπευτή που εμπιστεύεται.
  • Σε δεύτερη φάση, θα χρειαστεί να μάθει να χαλαρώνει τα εγκεφαλικά του κύματα, από τα κύματα Β στα κύματα Α, από τα κύματα δηλαδή της επιβίωσης στα κύματα που χουζουρεύουμε, και να είναι συνειδητός.
  • Σε αυτήν τη χαλαρή κατάσταση, με τη βοήθεια του ψυχοθεραπευτή του, θα επεξεργαστεί και θα καταφέρει να μειώσει το βασικό του φόβο που εμφανίζει την αγχώδη συμπτωματολογία.

Για περισσότερα δείτε το βίντεο.

Τα ΝΑΙ και τα ΟΧΙ που οδηγούν στη ΧΑΡΑ της ΖΩΗΣ και στην ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ

του Dr. Βελίκη Γιάννη

Αυτοπραγμάτωση: το να ζεις μια ζωή με νόημα, σύμφωνα με τον αληθινό σου Εαυτό. Το ύψιστο στάδιο της εξέλιξης μιας προσωπικότητας.
Για να επιτευχθεί χρειάζονται τρεις προϋποθέσεις:

  1. Αυτογνωσία: το να γνωρίσουμε καλά τον εαυτό μας, ακόμη και τα στοιχεία που μας ενοχλούν ή μας δυσκολεύουν στο χαρακτήρα και στη ζωή μας. Πρόκειται για ένα δύσκολο κι επίπονο ταξίδι προς αυτά που πάντοτε απωθούσαμε, που μπορεί να μετατραπεί σε μια πανέμορφη περιπέτεια, όταν μας συνδράμει ένας καλός και έμπειρος ψυχοθεραπευτής που εμπιστευόμαστε.
  2. Τα Όχι: να πούμε Όχι σε ότι δεν συμβαδίζει με αυτό που είμαστε και αυτό που εμποδίζει την εξέλιξη μας, είτε αφορά σε συνήθειες του εαυτού μας είτε σε συμπεριφορές άλλων ανθρώπων. Η δυσκολία σε αυτό το στάδιο, είναι ο θυμός και η απογοήτευση των ανθρώπων του κύκλου μας, που μπορεί να καταλήξει στο να μας απορρίψουν. Στο σημείο αυτό θα χρειαστούμε τη στήριξη του ψυχοθεραπευτή, μιας και οι άνθρωποι που δεν δέχονται την αλήθεια μας, δεν αξίζει και να είναι στη ζωή μας.
  3. Τα Ναι: να πούμε Ναι σε μια ζωή με νόημα, με σεβασμό, με αγάπη, με αφθονία και αλήθεια.

Για περισσότερα δείτε το βίντεο.

Ψυχανάλυση ή Ψυχανάπτυξη;

του Γιάννη Βελίκη

Η Ψυχανάλυση, αποτελεί μια από τις συνταρακτικότερες νοητικές συλλήψεις του ανθρώπινου είδους. Ο πατέρας της ψυχανάλυσης, Σίγμουντ Φρόιντ, μπόρεσε και ένωσε πολλές παλαιότερες φιλοσοφικές ιδέες, όπως τις ιδέες ασυνείδητο, εαυτός, λίμπιντο κ.λπ., τις συνδύασε, τις οργάνωσε σε ενιαία θεωρία και παρουσίασε στις αρχές του 20ου αιώνα μία συγκλονιστική και πρωτότυπη σύλληψη για το πώς λειτουργεί ο εσωτερικός κόσμος του Ανθρώπου. Ο ψυχισμός περιγράφηκε, για πρώτη φορά, ως ένα δυναμικό σύστημα που αμύνεται στα γεγονότα της πραγματικότητας, χτίζει δικές του πραγματικότητες, δημιουργεί, ερωτεύεται ή καταστρέφει. Η συνεισφορά της ψυχανάλυσης ήταν τόσο μεγάλη, που έκτοτε όλες οι επιστήμες του ανθρώπου (ψυχολογία, παιδαγωγική, ψυχιατρική, ιατρική, ανθρωπολογία, κοινωνιολογία, πολιτικές επιστήμες, ποινική δικαιοσύνη) αναγκάστηκαν να αναδομηθούν συμπεριλαμβάνοντας τα νέα ψυχαναλυτικά δεδομένα στις προσεγγίσεις τους. Η πιο «τρομερή» ιδέα του Φρόιντ, ότι και τα παιδιά έχουν σεξουαλικότητα, έκανε πάνω από 30 χρόνια να γίνει αποδεκτή, ενώ σήμερα θεωρείται πια δεδομένη κοινή γνώση.

Η νέα επιστήμη διαδόθηκε ταχύτατα, και νέοι επιστήμονες πήραν τη σκυτάλη της ανάπτυξης της. Ο Γιουγκ, ο Ρανκ, ο Ραιχ, ο Φρομ και ο Έρικσον πλούτισαν τη θεωρία, ο Χάρτμαν έδωσε βαρύτητα στο Εγώ, ο Λακάν στη γλώσσα και στο ρόλο του Πατέρα, o Κέλλερ και ο Κέρνμπερκ στις ναρκισσιστικές διαταραχές και η Κλάιν, η Μάλερ, ο Βίννικοτ και ο Μπιόν ολοκλήρωσαν την ψυχαναλυτική θεωρία με τη σύλληψη των αντικειμενοτρόπων σχέσεων.

Οι ψυχαναλυτές, σε όλη τη διάρκεια του 20ου αιώνα, παρατηρούσαν τους ψυχαναλυόμενους τους και πλουτίσανε εκπληκτικά τη γνώση μας για το πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος ψυχικός κόσμος. Μέσω του ελεύθερου συνειρμού, της ανάλυσης ονείρων και κυρίως της μεταβίβασης και της αντιμεταβίβασης, μας εκπαιδεύσανε μέσω των αναφορών τους για το τι μπορεί να περιέχει και πώς λειτουργεί το ανθρώπινο ασυνείδητο.

Ωστόσο, παρά τις επιτυχίες της, η ψυχανάλυση δεν μπόρεσε να πετύχει δύο πολύ σημαντικούς στόχους: δεν έχει μεγάλη επιτυχία στη θεραπεία της ψυχοπαθολογίας και δεν μπορεί να προβλέψει το ποιος θα εμφανίσει στο μέλλον ψυχοπαθολογία και ποιος όχι.

Σχετικά με την πρώτη αδυναμία της, είναι γνωστό σε όλους ότι η ψυχανάλυση αποτελεί μια μακροχρόνια διαδικασία ανακάλυψης του εαυτού του ψυχαναλυόμενου, με αβέβαιο ωστόσο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Στο πολύ εμπεριστατωμένο έργο «Η Μαύρη Βίβλος της Ψυχανάλυσης», τεκμηριώνεται ότι τα περιστατικά του Φρόιντ ουδέποτε θεραπεύτηκαν, παρά τους ισχυρισμούς του θεραπευτή τους, και πολλά περιστατικά στη Γαλλία βοηθήθηκαν μόνο με άλλες μεθόδους, όπως η γνωστική συμπεριφοριστική θεραπεία, και καθόλου με την ψυχαναλυτική. Επίσης, σε επίσημες αναφορές μετα – ανάλυσης, σχετικά με την ψυχανάλυση, της παγκόσμιας επιστημονικής βιβλιογραφίας, φαίνεται ότι μόνο στη θεραπεία της ναρκισσιστικής διαταραχής το ποσοστό επιτυχίας φτάνει το 16%, ενώ είναι πολύ χαμηλότερο σε άλλες διαταραχές.

Η δεύτερη μεγάλη αδυναμία της ψυχανάλυσης έγκειται στο ότι δεν μπορεί να κάνει προβλέψεις: ενώ πολύ σωστά βρίσκει ότι όλοι οι άνθρωποι που εμφανίζουν ψυχοπαθολογία είχαν όντως βεβαρυμμένο ψυχολογικό ιστορικό, δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί και άλλοι που είχαν παρόμοιο ιστορικό παραμένουν υγιέστατοι. Με άλλα λόγια, αν 10 παιδιά κακοποιούνται από τους γονείς τους σήμερα, η ψυχανάλυση αδυνατεί να προβλέψει ποια παιδιά από αυτά θα εμφανίσουν ψυχοπαθολογία και ποια όχι. Το ίδιο και σε άλλα 10 παιδιά που μεγαλώνουν φυσιολογικά: και εδώ η ψυχανάλυση αποτυγχάνει να προβλέψει ποια παιδιά στο μέλλον θα έχουν φυσιολογική ψυχική ζωή και ποια όχι.

Οι δύο αυτές «αδυναμίες», καθιστούν την ψυχανάλυση ως μια μέθοδο θεραπείας για περιορισμένες διαταραχές και περιστατικά, παρά την αδιαμφισβήτητη υπεροχή της στην ανάλυση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Έτσι, αν και είναι καλό όλοι οι ψυχοθεραπευτές να έχουν γνώση αυτής της επιστήμης, αυτό δεν θα τους εξοπλίσει στον αγώνα τους ενάντια στη θεραπεία της ψυχοπαθολογίας.

Ο λόγος είναι ότι η γνώση του πώς ένας άνθρωπος σκέφτεται, που καταφέρνει και ανακαλύπτει η ψυχανάλυση, δεν τον βοηθά πάντα και στο να σταματήσει να σκέφτεται έτσι. Για παράδειγμα στους νευρωσικούς που φοβούνται τις αράχνες: γνωρίζουν ότι είναι «χαζό» αυτό που τους συμβαίνει αλλά αυτό δεν αλλάζει το φόβο τους. Ή οι ναρκομανείς και οι καπνιστές: γνωρίζουν ότι τα ναρκωτικά και ο καπνός τους κάνουν κακό αλλά δεν μπορούν να το σταματήσουν. Ή τέλος οι ορισμένοι ερωτευμένοι: γνωρίζουν ότι ένας έρωτας μπορεί να τους κάνει κακό, να τους ταπεινώνει, να τους εξευτελίζει, αλλά συνεχίζουν να αγαπούν με πάθος το αντικείμενο του πόθου τους.

Συνεπώς, η εικόνα του ψυχικού κόσμου δεν φαίνεται να είναι ακίνητη, ένα εξωτικό νησί που κάποιος δύναται να ανακαλύψει… Το αντίθετο: είναι μία δυναμική ζούγκλα από αντίθετες δυνάμεις και επιθυμίες, που κάποιος χρειάζεται να οργανώσει και να αναπτύξει, αν δεν θέλει να είναι απλώς έρμαιο αυτών! Φυσικά και πολλές επιθυμίες ή ανάγκες πρέπει πρώτα να ανακαλυφθούν ή να συνειδητοποιηθούν για να είναι αξιοποιήσιμες, και ως εδώ μπορεί η ψυχανάλυση να είναι χρήσιμη. Από το σημείο αυτό, ωστόσο, και μετά, ο τρόπος οργάνωσης του ψυχισμού, οι στόχοι ζωής, το ψυχικό κόστος των αλλαγών κ.λπ. δεν είναι θέμα ανακάλυψης, αλλά δυναμικής κατεύθυνσης της ψυχικής ζωής προς τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την ανάπτυξη του χαρακτήρα!

Για το λόγο αυτό, η επιστήμη του 21ου αιώνα θα πρέπει να είναι η ψυχανάπτυξη (ψυχική ανάπτυξη) αντί της ψυχανάλυσης. Μια επιστήμη που θα δίνει τις βασικές γραμμές για το ποιες συνθήκες ζωής ευνοούν την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής γενικά για όλους τους ανθρώπους (π.χ. ασφαλές περιβάλλον, σχέσεις φροντίδας και αγάπης με τους γονείς, σταδιακή απεξάρτηση από το οικογενειακό περιβάλλον και ένταξη στο ευρύτερο κοινωνικό κ.α.). Επίσης, η επιστήμη της ψυχανάπτυξης θα χρειαστεί να εξειδικευτεί και στις ατομικές περιπτώσεις ψυχοπαθολογίας, για όλους εκείνους που περνούν το στάδιο της ψυχανάλυσης και, όντας συνειδητοποιημένοι του ποιοι είναι, επιθυμούν να αλλάξουν τη ζωή τους και να την κάνουν πλουσιότερη, ποιοτικότερη και πιο ενδιαφέρουσα.

Η ψυχανάπτυξη δεν ήρθε για να ακυρώσει την ψυχανάλυση: ήρθε για να την συμπληρώσει. Στο άτομο που γνωρίζει τον εαυτό του, επιδιώκει να οργανώσει τα στοιχεία του ψυχικού του κόσμου του και να τα αναπτύξει. Το πιο ενδιαφέρον ίσως της εξέλιξης της επιστήμης της ψυχανάπτυξης, θα είναι ότι θα μπορούν τα πορίσματα της να εφαρμοστούν σε όλους τους ανθρώπους πάντοτε. Κι όλα αυτά επειδή η ψυχανάπτυξη (ψυχική ανάπτυξη) είναι κάτι που ξεκινά από την κοιλιά της μάνας στο έμβρυο, μέχρι και τα βαθειά γεράματα του ηλικιωμένου!

Δεξί ημισφαίριο και ασυνείδητη σκέψη

του Γιάννη Βελίκη

Είναι γνωστά στην επιστήμη τα πειράματα ψυχολογίας σε ανθρώπους με καταστροφή του μεσολόβιου. Το μεσολόβιο είναι μία εγκεφαλική δομή που επιτρέπει την επικοινωνία του αριστερού με το δεξιό λοβό του εγκεφάλου. Σε ασθενείς που μετά από ατύχημα ή χειρουργική επέμβαση σταμάτησε να λειτουργεί αυτή η δομή, παρατηρήθηκαν περίεργες συμπεριφορές που έδειχναν ότι οι άνθρωποι αυτοί λειτουργούσαν με δυο διαφορετικούς εγκεφάλους.

Για παράδειγμα, όταν παρουσιάστηκε σε έναν άνδρα η εικόνα μιας γυμνής γυναίκας στο δεξί του οπτικό πεδίο (αριστερό ημισφαίριο) χαμογέλασε και σχολίασε την εικόνα κάνοντας χιούμορ. Όταν του παρουσιάστηκε η ίδια εικόνα στο αριστερό οπτικό πεδίο (δεξί ημισφαίριο) ένιωσε αμηχανία και κοκκίνισε. Σε ερώτηση του τί είδε τη δεύτερη φορά, δεν ήξερε να απαντήσει. Άλλο παράδειγμα, που παρουσιάστηκε σε επιστημονικό συνέδριο , «…ήταν η σκηνή ενός χιονισμένου τοπίου που παρουσιάστηκε στο δεξί ημισφαίριο, και το αριστερό το πόδι ενός κόκορα. Κατόπιν εμφάνισαν μια σειρά από κάρτες από τις οποίες οι ασθενείς έπρεπε να επιλέξουν όποια θεωρούσαν ότι ταίριαζε περισσότερο με την αρχική σκηνή. Οι επιλογές γίνονταν με το χέρι και όχι λεκτικά, έτσι ώστε τα δύο ημισφαίρια να είναι ισοδύναμα. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα λοιπόν ο ασθενής επέλεξε (με το χέρι του) το κεφάλι του κόκορα ως το πιο ταιριαστό για το πόδι, και το φτυάρι ως το πιο ταιριαστό για το χιόνι. Όταν του ζήτησαν να δικαιολογήσει τις επιλογές αυτός απάντησε: μα είναι προφανές, ο κόκορας πάει με το πόδι του και το φτυάρι είναι για να καθαρίσεις το κοτέτσι. Μ’ άλλα λόγια, το δεξί ημισφαίριο που έχει επεξεργαστεί το χιονισμένο τοπίο, αλλά δεν το έχει δει συνειδητά, κάνει την σωστή εξωλεκτική επιλογή: επιλέγει σωστά το φτυάρι που ανοίγει το δρόμο προς το σπίτι. Όχι για να καθαρίσει το κοτέτσι, γιατί δεν έχει δει τίποτα το σχετικό: η πληροφορία που θα παρέπεμπε σε κοτέτσι δεν υπάρχει στο δεξί ημισφαίριο. Όταν όμως χρειαστεί να δικαιολογήσει την ‘ελεύθερη’ επιλογή του (δεν του υπέδειξε κανείς ποια από τις κάρτες να διαλέξει), τότε δίνει μια αληθοφανή, πλην όμως a posteriori, κατόπιν εορτής, εξήγηση. Μ’ άλλα λόγια η αιτιοκρατία της συμπεριφοράς σ’ αυτήν τουλάχιστον την περίπτωση φαίνεται να είναι ασυνείδητη: η οπτική πληροφορία (του χιονιού) πέρασε, επεξεργάστηκε, έγινε ‘αντιληπτή’ ασυνείδητα, οδήγησε στην ‘σωστή’ συμπεριφορά: την επιλογή του φτυαριού, επίσης ασυνείδητη. Όταν ζητείται εξήγηση, τότε η όλη διαδικασία περνά στην σφαίρα του συνειδητού και η ανάγκη ερμηνείας ‘παράγει’ μια εξήγηση που να ταιριάζει με τις πληροφορίες τις οποίες το αριστερό ομιλούν ημισφαίριο έχει στη διάθεσή του: κόκορας, άρα κοτέτσι. Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι με τέτοια πειράματα διαχωρίζεται η συνειδητή, (και στην προκειμένη περίπτωση επίπλαστη) αιτία για την συμπεριφορά, από την ασυνείδητη και πραγματική αιτία. Και φαίνεται πως η συνειδητή (λεκτικά εκφραζόμενη) αιτία για την συγκεκριμένη συμπεριφορά (την επιλογή του φτυαριού) έπεται της συμπεριφοράς».

Συχνά, ο ορθολογικός τρόπος σκέψης μας «τοποθετείται» ότι πηγάζει από το αριστερό ημισφαίριο, ενώ ο διαισθητικός – καλλιτεχνικός τρόπος σκέψης από το δεξί. Λόγω, μάλιστα της ανικανότητας του δεξιού ημισφαιρίου να επικοινωνήσει με το λόγο, συχνά θεωρείται ως η υπεύθυνη εγκεφαλική δομή όπου στοχεύει ο υπνωτισμός.

Εξαιρετικοί επιστήμονες όπως ο Paul Watzlawick ή ο Milton Erickson επιχείρησαν και πέτυχαν πολύ καλά θεραπευτικά αποτελέσματα σε ψυχικά πάσχοντες, χρησιμοποιώντας τον θεραπευτικό υπνωτισμό (δηλαδή τρόπους επικοινωνίας που καταλαβαίνει το μη – ορθολογικό μέρος της αντίληψης μας). Σε δημοσίευμα του Focus διαβάζουμε σχετικά «…στόχος της ύπνωσης είναι να προσεγγίσει το ασυνείδητο του ατόμου, όπου συγκεντρώνονται οι εμπειρίες και οι πληροφορίες που λαμβάνει στη διάρκεια της ζωής του (τις οποίες συχνά δε συνειδητοποιεί). Οι μελετητές τοποθετούν συμβατικά το υποσυνείδητο στο δεξιό ημισφαίριο του εγκέφαλου. Κατά τη διάρκεια της ύπνωσης ο θεραπευτής μιλά στη δεξιά πλευρά, η οποία θεωρείται ότι συνδέεται κατευθείαν με το υποθαλάμιο σύστημα, τη γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ εγκέφαλου και σώματος. Πράγματι ο υποθάλαμος συνδέεται με την υπόφυση, που μετατρέπει τα νευρικά ερεθίσματα σε ορμονικά μηνύματα. Ακριβώς γι’ αυτό η ύπνωση μπορεί να «ενθαρρύνει» τους μηχανισμούς της αυτοΐασης και να ενεργοποιήσει πόρους τους οποίους αγνοούμε. «Είναι πολύ σημαντικό», έλεγε ο Έρικσον, «τα άτομα να γνωρίζουν ότι το ασυνείδητό τους είναι πολύ πιο έξυπνο από αυτούς».

Ο ίδιος ο Έρικσον καλούσε τους μαθητές του να δίνουν διέξοδο στη φαντασία τους, εμπνεόμενοι από το εκάστοτε άτομο. Η «ύπνωση χωρίς έκσταση» είναι μια πειστική γλώσσα που ξεπερνά τις λογικο-κριτικές ικανότητες. Αυτός ο τρόπος επικοινωνίας λέγεται επίσης «γλώσσα του δεξιού ημισφαιρίου» και χρησιμοποιεί ευρέως εικόνες, μεταφορές, αφορισμούς, παιχνίδια λέξεων, ειρωνικά χτυπήματα και θετικά σχήματα λόγου (για το δεξιό ημισφαίριο δεν υπάρχει η άρνηση.. Οι ίδιες στρατηγικές επικοινωνίας χρησιμοποιούνται επίσης από καλούς ομιλητές αλλά και ικανούς πωλητές».

Το δεξί μας ημισφαίριο συνήθως αντιλαμβάνεται το συναισθηματικό τόνο και προσλαμβάνει τις λέξεις και τις φράσεις αυτούσιες, χωρίς να έχει την ικανότητα περαιτέρω επεξεργασίας. Για παράδειγμα, η μητέρα που φωνάζει εξαγριωμένη στο παιδί της «πρόσεξε, θα κρυώσεις», δίνει ένα σαφές μήνυμα στο δεξί ημισφαίριο του παιδιού που του λέει «θα κρυώσεις». Όσο πιο ανίκανο είναι το παιδί να επεξεργαστεί αυτό το μήνυμα, τόσο θα καταλήξει να πιστεύει α) ότι η μητέρα του θέλει να κρυώσει, και β) ότι αυτός για να είναι «καλό» παιδί θα πρέπει να κρυώσει.

Φαίνεται παράλογο, αλλά προφανώς με αυτόν τον τρόπο λειτουργεί η διαισθητική σκέψη του δεξιού ημισφαιρίου. Για το λόγο αυτόν ο Έρικσον απέφευγε το μήνυμα «μη φοβάσαι» (φοβούμενος το αντίθετο αποτέλεσμα) και προτιμούσε μηνύματα του τύπου «κάνε κουράγιο».

Για να μη χαλάσουν τη διάθεση των ακροατών τους ώστε να πετύχουν εύκολα το στόχο τους, οι καλοί πωλητές αποφεύγουν να χρησιμοποιήσουν αρνητικές φράσεις (ειδικά το «όχι»), και οι πολιτικοί όταν ρωτιούνται για κάτι που δεν έκαναν (π.χ. ένα έργο που είχαν υποσχεθεί) δεν απαντούν ποτέ απολογούμενοι, αλλά επισημαίνουν όλα τα πολλά έργα που έκαναν. Αν στο τέλος της ομιλίας – παρουσίασης έχει επιτευχθεί το καλό συγκινησιακό κλίμα ο σκοπός επιτεύχθηκε. Οι περισσότεροι πελάτες – ψηφοφόροι θα φύγουν ευχαριστημένοι και θα σταματήσουν να σκέφτονται ορθολογικά και με κριτική σκέψη.

Οι αντιληπτικοί τύποι

του Γιάννη Βελίκη

Περιέγραψε το σπίτι σου; Πως θα ήταν ο ιδανικός/η άντρας/γυναίκα; Πες μου λεπτομέρειες για την εκδρομή που πήγες; Αν υποβάλουμε αυτές τις ερωτήσεις σε πολλούς ανθρώπους θα πάρουμε το ίδιο πολλές απαντήσεις, ωστόσο οι απαντήσεις θα έχουν ορισμένα κοινά στοιχεία. Συγκεκριμένα, θα διαχωρίζονται σε τρεις ομάδες: αυτές που θα περιέχουν κυρίως οπτικές πληροφορίες, άλλες που θα περιέχουν ακουστικές και μία τρίτη ομάδα που θα αναφέρονται μόνο σε σωματικές αισθήσεις και συναισθήματα.

Η αιτία αυτού του φαινομένου βρίσκεται στη λειτουργία του εγκεφάλου, και ειδικότερα σε αυτήν του εγκεφαλικού φλοιού. Ο εγκεφαλικός φλοιός, αυτό το θαυμαστό δημιούργημα της φύσης με τις άπειρες αυλακώσεις, περιλαμβάνει εκτός του προμετωπιαίου φλοιού τις εξής περιοχές: τον οπτικό φλοιό, τον κροταφικό (ακουστικό), το βρεγματικό (αισθητικό) και τον κινητικό. Όταν κάποιος επεξεργάζεται κυρίως τις περιβαλλοντικές αισθήσεις με τον οπτικό φλοιό ονομάζεται οπτικός τύπος, με τον κροταφικό ονομάζεται ακουστικός, με το βρεγματικό και τον κινητικό ονομάζεται κιναισθητικός.

Οι οπτικοί τύποι είναι και οι περισσότεροι (περίπου 80% του πληθυσμού), εξαιτίας της σπουδαιότητας που είχε στην εξελικτική διαδικασία η όραση για την επιβίωση. Οι άλλοι δύο τύποι μοιράζονται το υπόλοιπο 20%. Και όμως, παρά το μεγάλο ποσοστό των οπτικών τύπων, έως πρόσφατα, η εκπαίδευση ευνοούσε τους ακουστικούς, με την παράδοση του μαθήματος, την αποστήθιση και την παπαγαλία. Ευτυχώς τελευταία άρχισαν να ενσωματώνονται στις παρουσιάσεις των μαθημάτων και οπτικά ερεθίσματα, με αποτέλεσμα να γίνεται αποδοτικότερη η διδασκαλία τουλάχιστον για την πλειοψηφία των μαθητών. Οι κιναισθητικοί τύποι αναγκαστικά βρίσκουν μεγάλες δυσκολίες στο σχολείο, που συχνά εκλαμβάνονται και ως άλλου τύπου μαθησιακά προβλήματα, και προωθούνται θέλοντας και μη στις τέχνες, το χορό και τον αθλητισμό.

Τα προβλήματα στη συνεννόηση και τη συνύπαρξη διαφορετικών τύπων είναι πολλά. Ένας οπτικός τύπος θα μπορούσε για ώρες να παρακολουθεί καλλιστεία, ή ακόμη και καλλιτεχνικό πατινάζ, ενώ ο κιναισθητικός φίλος του θα αναρωτιέται για ποιο λόγο ο οπτικός παρακολουθεί το πατινάζ και δεν το επιχειρεί ο ίδιος. Οι κιναισθητικοί δεν κατανοούν γιατί το 80% του πληθυσμού (οπτικοί τύποι) παρακολουθούν ποδόσφαιρο, αντί να παίζουν ποδόσφαιρο οι ίδιοι.

Ένας κιναισθητικός τύπος θα μπορούσε να περπατά ή να χορεύει για ώρες, και αν είναι ο αρχηγός μιας εκδρομής τότε σίγουρα οι υπόλοιποι θα βογκήξουν. Ένας ακουστικός τύπος μπορεί με τις ώρες να παρακολουθεί διαλέξεις ή συναυλίες και ο οπτικός φίλος του να τον διακόπτει με αδιάφορες λεπτομέρειες (οπτικές) που τον εκνευρίζουν γιατί του χαλάνε τη συγκέντρωση. Ένα παντρεμένο ζευγάρι οπτικού με ακουστικού τύπου είναι πολύ πιθανόν να μαλώσουν στην επιλογή κουρτινών, μιας και ο οπτικός θα ζητήσει τις ακριβότερες που υπάρχουν ενώ για τον ακουστικό τύπο αυτό θα είναι ένα περιττό έξοδο. Το ίδιο μάλλον θα συμβεί και στην επιλογή αυτοκινήτου.

Η διαφήμιση και η πολιτική είναι δύο επίσης σημαντικά πεδία όπου οι επαγγελματίες του χώρου εκμεταλλεύονται την αντίληψη του πληθυσμού – στόχου τους (ψηφοφόρων και πελατών). Δεδομένου ότι το 80% του κόσμου είναι οπτικοί τύποι, η εμφάνιση (κούρεμα, ντύσιμο, κίνηση χεριών) είναι αποφασιστικής σημασίας (στους πολιτικούς ή στους ηθοποιούς των διαφημίσεων) και μία πλειάδα επαγγελματιών επιστρατεύεται για να πείσει περί της τέλειας εικόνας (σκηνογράφοι, μακιγιέρ, στυλίστες, επικοινωνιολόγοι, μόδιστροι, σκηνοθέτες κ.α.). Έχει σημασία το ότι τα κόμματα που απευθύνονται στο μεγάλο ποσοστό των οπτικών τύπων δίνουν μεγάλη σημασία στην άψογη εικόνα, ενώ μικρότερα κόμματα που απευθύνονται στους άλλους τύπους αδιαφορούν για τέτοιου είδους ερεθίσματα, με συνέπεια να χάνουν μεγάλο ποσοστό και μόνο λόγω αυτής της αμέλειας.

Τα παραδείγματα όπου βρίσκουν εφαρμογή οι διαφορές των αντιληπτικών τύπων είναι άπειρα. Μεταξύ αυτών οι οπτικοί τύποι θα διαβάζουν περιοδικά με πολλές φωτογραφίες και θα ακούν μουσική χωρίς ιδιαίτερο πάθος (ακόμη και μουσική που δημιουργείται σε μία νύχτα). Από την άλλη, οι ακουστικοί τύποι θα διαβάζουν λογοτεχνία και ποίηση, και θα ακούν άκρως εξειδικευμένη μουσική και συγκεκριμένους δημιουργούς που θα κούραζαν τους υπολοίπους (π.χ. τζαζ). Οι κιναισθητικοί, τέλος, δεν θα δώσουν σημασία σε όλα αυτά… Θα γυμναστούν, θα χορέψουν και θα αναζητήσουν σύντροφο για το βράδυ. Διαλέγετε και παίρνετε…

Μεγαλώνοντας συναισθηματικά υγιείς ενήλικες

του Γιάννη Βελίκη

Η ψυχολογική – ανθρωπολογική έρευνα μας επισημαίνει κάποια στοιχεία που είναι απαραίτητα στο μεγάλωμα των παιδιών, προκειμένου να αναπτυχθούν ως ενήλικες με υγιή ψυχισμό και κατάλληλες συναισθηματικές αντιδράσεις.

1. Εξ αρχάς είναι σημαντικό να γίνονται σωστά το κράτημα και η φυσική επαφή (άγγιγμα) με το βρέφος /παιδί, καθώς και οι ρουτίνες και τελετουργίες (μπάνιο, τάισμα, καθάρισμα), ώστε να εμπεδωθεί η σταθερότητα που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη αίσθησης ασφάλειας. Αν όλα πηγαίνουν επαρκώς καλά, το παιδί νιώθει ότι το νοιάζονται και το αγαπούν. Επίσης, αρχίζει να κατανοεί το σώμα του και να μαθαίνει τους βασικούς κανόνες της κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Το άγγιγμα βοηθά την κοινωνική, συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη του παιδιού.

2. Η ύπαρξη ρουτινών (στο μπάνιο, στον ύπνο) βοηθούν το παιδί να κατανοεί τι του συμβαίνει και να προβλέπει τι θα του συμβεί. Έτσι, εάν μάθει ότι η μαμά το φιλάει στο μέτωπο όταν θα λείψει για λίγες ώρες, όταν του δοθεί το συγκεκριμένο φιλί μειώνεται το άγχος αποχωρισμού ώσπου η μαμά να γυρίσει.

3. Το δεύτερο σημαντικό είναι να δομηθεί μία σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ παιδιού και ενηλίκων κατά την οποία αναπτύσσονται διαδικασίες ασφαλούς προσκόλλησης. Γι αυτό το σκοπό μπορούν να χρησιμοποιηθούν παιχνίδια – αντικείμενα (αγαπημένο αρκουδάκι), παιχνίδια – δράσεις (κρυφτό), ιστορίες κ.α. όπου προκαλείται εμπιστοσύνη, χαλάρωση και χαρά.

4. Ρόλο μεγάλης σπουδαιότητας στο υγιές μεγάλωμα των παιδιών παίζει η αμοιβαιότητα. Η αμοιβαιότητα επιτυγχάνεται όταν ο ενήλικας σέβεται, προκαλεί, υποκινεί και ανταποκρίνεται κατάλληλα στο παιδί.

5. Όταν ο ενήλικας και το παιδί εργάζονται μαζί προκειμένου να ολοκληρώσουν μία εργασία που έχει κοινωνικό σκοπό και είναι πολιτισμικά αποδεκτή, τότε και οι δύο δομούν τη γνώση για το γεγονός μαζί, και κατανοούν ένα κοινό νόημα. Τα πολύ μικρά παιδιά έχουν ανάγκη να νιώθουν ότι υπάρχει μία συνέχεια και μία κοινή κατανόηση μεταξύ αυτών και των γονιών ή φροντιστών. Η κατανόηση αυτή συμπεριλαμβάνει κοινές ερμηνείες και συμβολικές αναπαραστάσεις για γεγονότα, σχέσεις και στόχους. Έλλειψη μιας κοινής κατανόησης, μπορεί να έχει καταστρεπτικά αποτελέσματα στον τρόπο που τα βρέφη αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και τον τοποθετούν στον κόσμο.

6. Η συνεργασία ενηλίκων και παιδιών είναι βέλτιστη όταν πραγματοποιείται με καθοδηγούμενη συμμετοχή, όπου ο ενήλικας καθοδηγεί τη συμμετοχή του παιδιού και δημιουργεί γέφυρες κατανόησης μεταξύ αυτών που καταλαβαίνει το παιδί και αυτών που καταλαβαίνει ο ίδιος. Η διαδικασία αυτή βοηθά την κατάκτηση από το παιδί των απαραίτητων γνώσεων του πολιτισμικού περιβάλλοντος στο οποίο ζει.

7. Βασικά στοιχεία για την ανάπτυξη του παιδιού είναι η αγάπη γι’ αυτό και το σώμα του από ενήλικες που ανταποκρίνονται και μάλιστα γενναιόδωρα, και συνεχώς στοχεύουν στην ανάπτυξη της ευεξία τους.

Ο τοξικός μας εαυτός μας και τα συναισθήματα που μας δημιουργεί, της Ελένης Δινάκη

Τοξικότητα, αδικία, ζήλεια: λέξεις που έχουμε ακούσει όλοι μας στην …

Ψυχοθεραπεία: το ταξίδι στον εσωτερικό μας κόσμο, της Ελένης Δινάκη

Ψυχοθεραπεία. Μια σύνθετη λέξη η οποία κρύβει ένα μεγάλο νόημα…Ψυχή+ …

Ο ρόλος μου και ο αληθινός μου εαυτός.

Μετά από πολύ καιρό ξαναπιάνω στα χέρια μου στυλό και χαρτί ώστε να …